Coraz częstsze susze, fale upałów powyżej 35°C i gwałtowne wahania wilgotności to już nie prognozy, lecz codzienność polskiego rolnictwa. W sezonach 2022–2025 straty plonów spowodowane stresem hydrologicznym sięgały w niektórych regionach nawet 25–40%. W takiej rzeczywistości wybór właściwych odmian staje się jedną z najważniejszych decyzji biznesowych. Dobry producent nasion oferuje nie tylko ziarno – dostarcza genetykę, która realnie minimalizuje ryzyko i stabilizuje wynik ekonomiczny gospodarstwa nawet w najtrudniejszych latach.
Susza i ekstremalne warunki – największe zagrożenie dla rentowności produkcji
Zmiany klimatyczne skracają okna optymalnych warunków wegetacyjnych. Gleba traci wodę szybciej, a rośliny wchodzą w stres już przy deficycie 80–100 mm opadów w okresie krytycznym. Efekt? Mniejszy plon, niższa masa tysiąca ziaren, gorsza jakość towaru i wyższe koszty ochrony. Odmiany „standardowe” tracą wigor, zamykają szparki, redukują fotosyntezę i stają się bardziej podatne na choroby. Natomiast odmiany selekcjonowane pod kątem tolerancji na suszę utrzymują wyższą wydajność fotosyntetyczną i lepiej gospodarują dostępną wodą – co w praktyce oznacza różnicę nawet 8–18 dt/ha w zbożach czy 4–8 t/ha w kukurydzy.
5 kluczowych cech, na które musi patrzeć każdy rolnik przy wyborze odmian na suszę
- Rozwinięty, głęboki system korzeniowy. Odmiany z silnymi korzeniami penetrującymi nawet poniżej 1,5 m lepiej pobierają wodę z głębszych warstw gleby i są mniej wrażliwe na krótkotrwałe susze powierzchniowe.
- Mechanizmy osmoregulacji i „stay-green”. Zdolność do utrzymania zieloności liści i funkcjonowania aparatu asymilacyjnego nawet przy deficycie wody – kluczowa cecha w kukurydzy, rzepaku i pszenicy ozimej.
- Optymalna wczesność lub elastyczność cyklu wegetacyjnego. Odmiany wczesne lub półwczesne uciekają przed letnimi upałami, a jednocześnie wykorzystują wiosenną wilgoć – idealne rozwiązanie w warunkach zmiennego klimatu.
- Wysoka tolerancja na stres cieplny i UV. Geny odpowiedzialne za ochronę białek szoku termicznego i antyoksydantów pozwalają roślinie przetrwać temperatury powyżej 35°C bez znacznego spadku plonu.
- Połączona odporność na choroby pod stresem. Odmiany, które nie tracą odporności systemowej w warunkach suszy, wymagają mniej fungicydów – dodatkowa oszczędność i niższe ryzyko pozostałości.
Jak praktycznie wybrać producenta nasion specjalizującego się w odmianach na ekstremalne warunki
Zacznij od danych z niezależnych badań VCU i doświadczeń polowych z ostatnich 4–5 lat (szczególnie z suchych sezonów). Porównuj nie tylko plon ogólny, ale przede wszystkim stabilność plonowania (wskaźnik CV) i parametry jakościowe w warunkach stresu. Sprawdzaj etykiety odmian – renomowani producenci jasno oznaczają cechy tolerancji na suszę.
Szczegółowe charakterystyki odmian z wynikami testów na suszę i ekstremalne warunki pogodowe oraz rekomendacje regionalne znajdziesz na syngenta.pl.
Wybierając producenta nasion, który od lat inwestuje w programy hodowlane ukierunkowane na zmiany klimatu, nie kupujesz tylko worka ziarna. Inwestujesz w niższe ryzyko strat, stabilniejsze plony i wyższą rentowność w każdym sezonie – także w tych najtrudniejszych. W rolnictwie przyszłości to nie jest luksus, lecz podstawowe narzędzie zarządzania ryzykiem.
– Artykuł sponsorowany