Obecność niewielkiej ilości drożdżaków w jamie ustnej jest normalna. Jednak w niektórych przypadkach mogą one szybko się namnażać i prowadzić do infekcji grzybiczej, znanej jako grzybica lub kandydoza. Infekcja ta jest zazwyczaj łagodna i rzadko powoduje poważne problemy. Jednak u niektórych osób może rozprzestrzenić się na całą jamę ustną oraz gardło. Jak zapobiegać takiej sytuacji? Sprawdź!
Co powoduje grzybicę gardła?
Najpowszechniejszym czynnikiem etiologicznym kandydozy jamy ustnej, gardła i migdałków podniebiennych są grzyby gatunku Candida albicans [1]. Ich kolonizacja może mieć związek z różnymi czynnikami. Na grzybicze zapalenie gardła w szczególności narażone są osoby [2,3]:
- starsze lub bardzo młode, w tym niemowlęta;
- niedożywione;
- z chorobami metabolicznymi np. z cukrzycą;
- z upośledzoną odpornością (np. AIDS – zespołem nabytego niedoboru odporności) lub po przebytych infekcjach wirusowych i bakteryjnych;
- przyjmujące antybiotykoterapię, sterydy, radioterapię;
- po przeszczepie narządów;
- z niedoczynnością gruczołów ślinowych;
- noszące protezy lub aparaty ortodontyczne.
Jakie są objawy grzybiczego zapalenia gardła?
O grzybicy, zwłaszcza jej najczęstszej formie, czyli ostrej kandydozie rzekomobłoniastej (wysiękowej) [3] świadczą obserwowane zmiany. Są to głównie zaczerwienione wykwity z białym nalotem i błonami rzekomymi na powierzchni błony śluzowej gardła i migdałków. Zmiany mogą pojawić się także na języku i dziąsłach oraz po wewnętrznej stronie policzków i na podniebieniu. Po ich usunięciu uwidacznia się czerwona, krwawiąca błona śluzowa [1].
Pacjenci często zgłaszają również inne, subiektywnie odczuwane objawy grzybicy np. ból gardła i trudności w przełykaniu oraz pieczenie [3].
Jak zapobiegać grzybicy w gardle?
Zapobieganie grzybicy gardła obejmuje różne środki, które ograniczają przenoszenie infekcji grzybiczych w obrębie jamie ustnej. Co możesz zrobić, żeby zminimalizować ryzyko kolejnego zakażenia? Oto kilka praktycznych wskazówek.
- Wyeliminuj lub podejmij leczenie wszelkich możliwych do zidentyfikowania czynników predysponujących np. chorób przewlekłych.
- Dbaj o higienę jamy ustnej. Szczotkuj zęby co najmniej dwa razy dziennie i używaj płynu do płukania ust.
- Codziennie używaj nici dentystycznych do czyszczenia przestrzeni międzyzębowych . Ta czynność pomaga dokładnie oczyścić jamę ustną z chorobotwórczych drobnoustrojów.
- Kontroluj wymianę uzupełnień i urządzeń protetycznych (protez, aparatów ortodontycznych) oraz przestrzegaj prawidłowych zasad utrzymania ich w czystości.
- Unikaj niepotrzebnego przyjmowania antybiotyków.
- Wzmocnij układ odpornościowy dietą bogatą w witaminy i składniki mineralne.
- Stosuj dietę niskowęglowodanową oraz przyjmuj probiotyki [2, 4].
Jak wygląda leczenie grzybicy gardła?
W pierwszej kolejności ważna jest diagnostyka zmian i rozpoznanie przyczyny choroby. Lekarz może zdiagnozować grzybicę gardła na podstawie oceny objawów w jamie ustnej i, w razie potrzeby, zlecić dodatkowe badania np. wymaz w celu potwierdzenia swoich przypuszczeń. Zazwyczaj przy leczeniu kandydozy gardła wystarczą domowe sposoby. Trzeba zwrócić uwagę na utrzymanie odpowiedniej higieny jamy ustnej oraz można sięgnąć po przeciwgrzybicze leki do stosowania miejscowego. Mogą mieć formę żelu do smarowania, zawiesiny do płukania lub tabletek do ssania. Terapię ogólnoustrojową wdraża się, gdy wymaga tego ogólny stan pacjenta, przy uwzględnieniu chorób współistniejących i leczenia immunosupresyjnego [2].
Profilaktykę farmakologiczną zakażeń wywoływanych przez grzyby Candida zaleca się jedynie w kilku ściśle określonych sytuacjach klinicznych. Zazwyczaj dotyczy to podawania leku flukonazol biorcom przeszczepów narządowych w okresie 7–14 dni od transplantacji, chorym z neutropenią indukowaną przez chemioterapię oraz chorym z neutropenią po przeszczepieniu komórek macierzystych [1]. W pozostałych przypadkach wystarczy trzymanie się podstawowych zasad higieny jamy ustnej oraz dbanie o naturalne wzmacnianie odporności organizmu.
Artykuł na zlecenie marki Chlorchinaldin
Bibliografia
1. Rogalski P., Kandydoza przewodu pokarmowego – fakty i mity, Gastroenterologia Kliniczna 2010;2(3):87-97.
2. Szulc M., Grzybicze zapalenie jamy ustnej, Medycyna po Dyplomie, 2020, witryna internetowa: https://podyplomie.pl/medycyna/35398,grzybicze-zapalenie-jamy-ustnej (dostęp: 11.09.2025).
3. Marciszyn L., Analiza częstości występowania chorób błony śluzowej jamy ustnej u pacjentów leczonych w Poradni Chorób Przyzębia i Błony Śluzowej Jamy Ustnej Uniwersyteckiego Centrum Stomatologicznego. Praca na stopień doktora nauk medycznych, 2015.
4. Lorkowska-Zawicka B., Grzybicze zapalenie jamy ustnej, Medycyna praktyczna dla lekarzy, 2014, witryna internetowa: https://www.mp.pl/otolaryngologia/artykuly/gardlo_i_krtan/107527,grzybicze-zapalenie-jamy-ustnej (dostęp: 11.09.2025).
– Artykuł sponsorowany