Ziemie w rejonie Inowrocławia, Radziejowa czy Kruszwicy należą do najżyźniejszych w kraju, ale od lat zmagają się z najniższymi opadami deszczu w całej Polsce. Kiedy na tak cenny grunt spada ulewa, woda powinna natychmiast wsiąkać w głąb profilu glebowego, tworząc zapas wilgoci na bezdeszczowe lato. Na wielu polach widać jednak stojące tygodniami kałuże, a chwilę później tę samą rolę pękającą w słońcu na twarde bryły.
Wierzchnia warstwa czarnoziemu zostaje zbita na skutek wieloletniej uprawy i setek przejazdów ciężkiego sprzętu, przez co rośliny nie mogą zapuścić korzeni w głąb. Właśnie dlatego kujawscy gospodarze coraz uważniej liczą każdy wjazd traktorem na pole i do lżejszych prac pomocniczych wybierają quady.
Podziemna tama na głębokości trzydziestu centymetrów
Czarnoziem powstawał tysiące lat i ma naturalną strukturę gruzełkowatą, która w normalnych warunkach działa jak gąbka. Wolne przestrzenie między grudkami ziemi pozwalają korzeniom swobodnie oddychać i chłonąć podsiąkającą wilgoć. Ten naturalny układ niszczy tak zwana podeszwa płużna, czyli zbita warstwa ziemi powstająca tuż pod poziomem pracy pługa, najczęściej na głębokości od 30 do 45 centymetrów.
Tworzy się ona w prosty sposób: żelazny pług rok po roku dociska dno bruzdy, a do tego dochodzi ciężar kół ciągnika jadącego w zaoranej koleinie. Ziemia pod spodem zbija się w litą warstwę, przez którą nie przechodzi ani powietrze, ani woda opadowa. W efekcie buraki cukrowe czy rzepak napotykają pod ziemią twardy opór. Zamiast wykształcić długi korzeń palowy sięgający w głąb po wodę gruntową, ich korzenie deformują się, rozrastają płytko na boki i zamierają podczas pierwszej fali letnich upałów.
Kiedy rolnik nie musi odpalać wielkiego ciągnika
Żeby zerwać taką twardą warstwę, trzeba używać głębosza, co wymaga potężnej mocy i zużywa dziesiątki litrów paliwa na hektar. Dlatego gospodarze starają się nie pogłębiać problemu niepotrzebnymi przejazdami ciężkich maszyn. Ciągnik używany do orki czy siewu waży od sześciu do nawet dziesięciu ton. Wjeżdżanie taką maszyną tylko po to, by sprawdzić stan wschodów, zlustrować obecność chwastów czy pobrać próby ziemi do laboratorium, przynosi więcej szkody niż pożytku.
Dla porównania lekki czterokołowiec roboczy waży niespełna czterysta kilogramów, a jego szerokie opony balonowe pompują się do niskiego ciśnienia roboczego. Taki pojazd nie wbija się w ziemię, lecz przetacza po wierzchu zagonu bez ugniatania podglebia.
Do tego typu zadań rolnicy wybierają model LINHAI Landforce 550L EPS T3B dostępny na stronie https://atvdealers.pl/shop/quady/linhai-landforce-550l-t3b-2/, którego masa własna wynosi dokładnie 399 kilogramów. Maszyna posiada prześwit podwozia 290 milimetrów, więc nie zawiesza się na bruzdach. Silnik o pojemności 493 centymetrów sześciennych ma moc 38 koni mechanicznych, a napęd na cztery koła z blokadą dyferencjału zapobiega buksowaniu w wilgotnej roli.
Do czego czterokołowiec przydaje się na co dzień
W ostatnich latach w okolicach Inowrocławia czy Kruszwicy mocno rozwija się rolnictwo precyzyjne. Żeby racjonalnie wydawać pieniądze na nawozy, rolnicy regularnie pobierają z pól próbki gleby na zawartość składników odżywczych oraz odczyn kwasowości. Robi się to za pomocą automatycznego próbnika połączonego z nawigacją satelitarną. Montowanie takiego osprzętu na dużym traktorze to strata czasu i zbędne niszczenie struktury pola.
Czterokołowiec z odpowiednim wyposażeniem sprawdza się przy wielu powtarzalnych pracach:
- Wozi lekki próbnik glebowy i odbiornik GPS, którym technik sprawnie wyznacza punkty poboru prób w siatce pola.
- Pozwala szybko sprawdzić zastawki melioracyjne i stan przepustów po gwałtownej letniej burzy.
- Przewozi słupki, siatkę leśną i akumulatory do elektrycznych pastuchów, którymi ogradza się uprawy kukurydzy przed dzikami.
- Umożliwia montaż małego rozsiewacza do nasion poplonów lub preparatów na ślimaki bezpośrednio na tylnym bagażniku.
- Dowozi zapasowe części, filtry czy kanister z olejem wprost do kombajnu pracującego na odległym polu.
Gdy w gospodarstwie potrzeba większej siły uciągu, na przykład do ciągnięcia przyczepki ze zbiornikiem na wodę czy usuwania powalonych pniaków z miedz, przydaje się mocniejszy silnik. W takich warunkach sprawdza się LINHAI Landforce 650L EPS T3B prezentowany pod adresem https://atvdealers.pl/shop/quady/linhai-landforce-650l-eps-t3b/, gdzie pracuje jednostka o pojemności 580 centymetrów sześciennych generująca do 45 koni mechanicznych.
Kluczowa jest tu bezstopniowa skrzynia biegów z reduktorem, oznaczonym literą L. To wolny bieg roboczy, który pozwala jechać żółwim tempem z ciężkim ładunkiem bez obawy o przegrzanie pasa napędowego. Maszyna posiada też elektryczne wspomaganie kierownicy, więc kierownica nie wyrywa się z rąk na poprzecznych nierównościach, oraz fabryczną wyciągarkę o uciągu 1360 kilogramów.
Mokradła nad Notecią i felgi, które trzymają oponę
Kujawy to nie tylko suche gliny, ale także wilgotne torfy w dolinie Noteci czy bagniste obniżenia wokół jeziora Gopło. Kiedy trzeba wjechać na podmokłą łąkę, koła natychmiast tracą oparcie. Rolnicy często upuszczają wtedy powietrze z opon niemal do zera, żeby guma stała się miękka i rozlała po trawie niczym gąsienica. Taki zabieg w zwykłym kole niesie spore ryzyko: opona na zakręcie zsuwa się z rantu felgi do środka i całe powietrze ucieka w ułamku sekundy.
Żeby temu zapobiec, stosuje się felgi z systemem beadlock. To zewnętrzny, metalowy pierścień skręcany mocnymi śrubami bezpośrednio do obręczy koła, który dociska stopkę opony z taką siłą, że guma nie zsunie się nawet przy minimalnym ciśnieniu. W takie koła wyposażony jest fabrycznie najmocniejszy model LINHAI Landforce 1000L EPS opisany na stronie https://atvdealers.pl/shop/quady/linhai-landforce-1000l-eps/. Napędza go widlasty silnik dwucylindrowy o pojemności 976 centymetrów sześciennych i mocy 93 koni mechanicznych. Maszyna ma gazowe amortyzatory, które nie tracą właściwości tłumiących pod obciążeniem, a przedni stalowy zderzak osłania chłodnicę przed uderzeniami twardych łodyg kukurydzy czy suchych gałęzi.
Homologacja na ciągnik i wydatki na paliwo
Ważnym argumentem przy zakupie takiego sprzętu są przepisy drogowe. Wszystkie te pojazdy opuszczają salon z europejską homologacją ciągnika rolniczego kategorii T3B. Oznacza to, że mają fabryczne światła mijania i drogowe, kierunkowskazy, lusterka, klakson oraz hak holowniczy z gniazdem do podłączenia świateł przyczepy. Maszynę rejestruje się w wydziale komunikacji dokładnie tak samo jak traktor i montuje na niej tablicę rejestracyjną. Do kierowania po drogach publicznych wystarczy standardowe prawo jazdy kategorii B. Rolnik może legalnie wyjechać na asfalt i przejechać między polami oddalonymi o kilka kilometrów bez organizowania lawety.
Drugą sprawą są czyste koszty. Godzina pracy dużego ciągnika na wolnych obrotach pochłania sporo drogiego oleju napędowego. Quad zadowala się zużyciem od pięciu do siedmiu litrów benzyny na sto kilometrów przebiegu. Gospodarstwo może odliczyć pełny podatek VAT od zakupu maszyny z homologacją rolniczą, a wydatki na paliwo i części wrzucić bezpośrednio w koszty prowadzenia działalności. Jednak największy zysk widać na samym polu: ziemia nieubita kołami wielkich maszyn zachowuje swoją naturalną strukturę, lepiej chłonie wodę z deszczu i oddaje ją uprawom w najtrudniejszych momentach suszy.
– Artykuł sponsorowany